PERFORMANCEKUNSTENAAR DEBORAH DE ROBERTIS HARDHANDIG GEARRESTEERD IN VAN GOGH MUSEUM AMSTERDAM

 

Op zondag 19 juni 2016 werd de Luxemburgse performancekunstenaar Deborah De Robertis gearresteerd in het Van Gogh Museum in Amsterdam. Zij voerde in het museum een performance uit op de laatste dag van de tentoonstelling ‘Lichte zeden’, een tentoonstelling over prostitutie in het Frankrijk van het fin de siècle die het Van Gogh Museum verzorgde in samenwerking met Musée d’Orsay in Parijs.

De Robertis bracht het model van het schilderij Het meisje van Gallien van František Kupka tot leven: dit schilderij is prominent gebruikt in de promotie van de tentoonstelling. De performance laat de echte vrouw zien uit de promotiefilm van het Van Gogh Museum. Tijdens de performance danste De Robertis op een sample uit de promotiefilm, terwijl ze nepgeld rondstrooide. Op de sample was de stem van de kunstenaar te horen die de regel ‘Fuck my money’ scandeerde. De Robertis legt de performance als volgt uit:

« Ik laat ‘Het meisje van Gallien’ het schilderij uittreden, ze neemt plaats op het bed van de prostituee dat midden in de zaal van het museum wordt tentoongesteld. Op dit bed begint de muziek: « Fuck My Money ». Het is een rap remix van de muziek die gebruikt wordt in de ‘teaser’ video van de tentoonstelling « Easy Virtue ». De performance begint.

Met een viriel en provocatief gebaar strooi ik valse eurobiljetten om me heen. Dit gebaar wil zeggen: « De hoeren, dat zijn jullie ». Met dit gebaar draai ik de verhouding om tussen de prostituee en haar cliënt, en ik bekritiseer er het marktmodel van de kunst mee.

Door de teaser tot leven te brengen en de codes ervan terug te claimen, laat ik zien welke lijn het Van Gogh Museum aanhoudt om prostitutie tentoon te stellen:

Zullen zij een perspectief dat een standpunt inneemt werkelijk accepteren ? »

Na enkele minuten werd de betekenisvolle en humorrijke performance van Deborah De Robertis stopgezet. De bewakers gebruikten fysiek geweld tegen de kunstenaar en bezoekers die klapten en zongen, en fotografen die de performance vastlegden. De museumzaal werd ontruimd en gesloten. Mensen uit het publiek werden gefotografeerd en (waarschijnlijk) op een zwarte lijst gezet.

De politie werd ingeschakeld en de kunstenares werd gearresteerd en enige uren later zonder aanklacht vrijgelaten. Hoewel er dus geen misdaad in het spel was, behandelden de bewakers de performance als een misdaad. De bewakers bedreigden de kunstenaar zowel verbaal als fysiek. De politie handelde daarentegen professioneel en beheerst.

Dit was niet de eerste keer dat Deborah De Robertis een dergelijke performance uitvoerde. Op 29 mei 2014 bracht ze in Musée d’Orsay in Parijs het model van Courbet’s l’Origin du Monde tot leven (zie hier de clip). Op 16 januari 2016 werd Manet’s Olympia tot leven gebracht (zie hier de clip).

 

Statement Deborah De Robertis

“Het museum heeft extreem gereageerd. De bewakers hebben het publiek geïntimideerd, sommige mensen zijn ruw de zaal uit gewerkt. Ze hebben mensen verbaal bedreigd en ze gaven me te verstaan dat er geweld gebruikt zou worden als ik me zou bewegen. Ze hebben hun autoriteit misbruikt, ik heb daarom gevraagd om een gesprek met de directeur, ze hebben geweigerd hem te bellen. Ze hebben de gezichten van de mensen die me hebben gesteund gefotografeerd, waarschijnlijk om ze op te nemen op een zwarte lijst. Ze hebben de gehele etage afgesloten en de mensen die op dat moment nog binnen waren in quarantaine gehouden. Ze hebben ook bezoekers die niets met mijn performance te maken hadden op een volledig subjectieve en agressieve manier beschuldigd. Het is een beangstigende ervaring om, zonder te weten waarom, te worden beschuldigd van medeplichtigheid en te worden gefotografeerd, onder het voorwendsel dat ze deel uitmaakten van de performance.

Vanaf het begin was de beschuldiging tegen mij die van ‘exhibitionisme’, ik ben van mening dat dit een oneigenlijke beschuldiging is. Om in lijn hiermee het publiek te beschuldigen is onrechtmatig omdat er niemand ‘naakt’ was behalve ik. Ik wil ook benadrukken dat mijn lichaam was ‘vermomd’: ik droeg een kostuum en een haarstukje op mijn geslacht.

De bewakers weigerden vervolgens uitleg te geven aan de mensen die aan de zijkant waren geïsoleerd. Een getuige verklaarde letterlijk dat het Van Gogh Museum hem toegang tot de tentoonstelling Lichte zeden weigerde omdat er een misdaad zou hebben plaatsgevonden.  De misdaad was een naakte vrouw die de orde verstoorde.

Deze situatie hield ongeveer twintig minuten aan. De bewakers bleven de bezoekers agressief benaderen en ook werd een fotografe met de vuist bedreigd. Terwijl het publiek mij bleef steunen, werd een vrouw in de rug geduwd tot aan de uitgang. De pols van een fotografe werd vastgehouden tot een andere bezoeker haar te hulp schoot door te roepen: “Geen geweld alstublieft!” Voor de deur stond een rij mensen te wachten om naar binnen te mogen, het museum zou de deuren zonder verklaring gesloten hebben gehouden en bezoekers geen geld terug hebben gegeven.

Ik verwerp het gegeven dat het Van Gogh Museum haar censuur verbergt en geen aanklacht tegen mij indient. De aard van hun reactie op mijn performance toont het strategisch denken van de museumdirectie. Ze willen het gebaar dat ik maakte smoren om het beeld van emancipatie in stand te houden dat het tonen van vrouwelijk naakt oproept. In werkelijkheid is dit slechts een façade. Hun positie is volstrekt conservatief en tegenstrijdig. Het Van Gogh Museum heeft overdreven gereageerd, en veel gewelddadiger dan in Frankrijk, waar de juridische gevolgen veel ernstiger waren.”

Advertisements